ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ, ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹਦ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਈਰਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ, ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੂੰ 9 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹਦ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ 28 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੁਜਤਬਾ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ‘ਚ ਨਹੀਂ ਦਿੱਖੇ ਕਈ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
CNN ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੋਜਤਬਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਈਰਾਨੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ। ਕਈ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਖਤਾਮੀ ਅਤੇ ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਤਭੇਦ ਸਨ।
ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਹਿਮੂਦ ਅਹਿਮਦੀਨੇਜਾਦ ਵੀ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਦਫ਼ਨਾਉਣ ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖਟਾਸ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹ ਸੋਮਵਾਰ, 6 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਇਹ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੁਰਖੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਤਕ ਦਿੱਖ ਸੀ।
ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਕਤਾ ਦੀ ਉਸ ਤਸਵੀਰ ਬਾਰੇ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਜੋ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਮੌਜੂਦਾ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀਆਂ ਤੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਈਰਾਨੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕੋਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ
ਅਮਰੀਕਾ-ਅਧਾਰਤ ਈਰਾਨ ਮਾਹਰ ਅਤੇ “ਵਟ ਈਰਾਨੀਜ਼ ਵਾਂਟ” ਦੇ ਲੇਖਕ, ਅਰਾਸ਼ ਅਜ਼ੀਜ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਖਾਮੇਨੇਈ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਾਈਸਿਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਈਰਾਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਲੀ ਵਾਏਜ਼ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਤਹਿਰਾਨ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਿਸਟਮ ਆਪਣੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਆਯੋਜਿਤ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮਾਰੋਹ ਇਸ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਡੂੰਘੀ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
