ਸੜਕਾਂ ਹੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਦੇਣਾ?: ਹਾਈ ਕੋਰਟ

ਸੜਕਾਂ ਹੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਦੇਣਾ?: ਹਾਈ ਕੋਰਟ

 

ਵੀਓਪੀ ਬਿਊਰੋ – ਕੇਰਲ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਹਾਈਵੇਅ ‘ਤੇ “ਸਹਿਜ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਪਹੁੰਚ” ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਟੋਲ ਫੀਸ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ 544 ਦੇ ਐਡਾਪੱਲੀ-ਮੰਨੂਥੀ ਭਾਗ ‘ਤੇ ਟੋਲ ਵਸੂਲੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਇਸ ਭਾਗ ‘ਤੇ ਟੋਲ ਵਸੂਲੀ ਵਿਰੁੱਧ ਦਾਇਰ ਰਿੱਟ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸ ਰੋਡ ਦੀ ਗਲਤ ਦੇਖਭਾਲ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੀ।

ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਸਟਿਸ ਏ. ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਸਤਕ ਅਤੇ ਹਰੀਸ਼ੰਕਰ ਵੀ. ਮੈਨਨ ਦੇ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ, “…ਅਸੀਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਫੀਸ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਉਪਰੋਕਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਢੁਕਵਾਂ ਫੈਸਲਾ ਲਵੇ, ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ…”। ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਸੁਚਾਰੂ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (NHAI) ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਜਨਤਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਪੀਟੀਆਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜਨਤਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਟੋਲ ਫੀਸ ਵਸੂਲਣ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਧਿਕਾਰ ਜਨਤਾ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਥੋਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।”

ਜਦੋਂ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਐਡਾਪੱਲੀ-ਮੰਨੂਥੀ ਸਟ੍ਰੈਚ ‘ਤੇ ਟੋਲ ਵਸੂਲੀ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ, ਤਾਂ NHAI ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਪਭੋਗਤਾ ਫੀਸ ਵਸੂਲੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਨਾਲ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਤੀਜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਲਗਾਈ ਗਈ ਉਪਭੋਗਤਾ ਫੀਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸੜਕ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਤ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਫੀਸ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।”


ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ NHAI ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਰਿਆਇਤੀਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਟੋਲ ਫੀਸ ਵਸੂਲਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ, ਸਗੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਅਜਿਹੀ ਫੀਸ ਵਸੂਲਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਅਥਾਰਟੀ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਰਿਆਇਤੀਕਰਤਾ ਫੀਸ ਮੰਗਣ ਜਾਂ ਵਸੂਲਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ,” ਬੈਂਚ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ। ਬੈਂਚ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਾਈਵੇਅ ‘ਤੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਫੀਸ ਵਸੂਲੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੇਵਾ ਕਰੇ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਨਤਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਵੀ ਦੇਵੇ।


“ਇਸ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਨਿੱਜੀ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਜਨਤਕ ਟਰੱਸਟ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਫਰਜ਼ ਤੋਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ,” ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਅਥਾਰਟੀ ਜਾਂ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਜਿਹੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਫਲਤਾ ਜਨਤਾ ਦੀਆਂ ਜਾਇਜ਼ ਉਮੀਦਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੋਲ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧਾਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।” NH 544 ਦੇ ਐਡਾਪੱਲੀ-ਮਨੂਥੀ ਭਾਗ ‘ਤੇ ਟੋਲ ਫੀਸ ਵਸੂਲੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ NHAI ਨੇ ਜਨਤਕ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ।

“ਅਸੀਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਫਰਵਰੀ 2025 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਅਥਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਉਠਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਉਦਾਸੀਨਤਾ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸਾਰਥਕ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੇ ਗਏ।”

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ “ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਘਾਟ” ਨੂੰ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਹੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਅਨੁਪਾਤਕ ਕਟੌਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਫੀਸ ਵਸੂਲਣ ‘ਤੇ ਰੋਕ।

error: Content is protected !!