“ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਚੁਕਾਈ ਕੀਮਤ”

“ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਚੁਕਾਈ ਕੀਮਤ”

ਕਸੌਲੀ (ਵੀਓਪੀ ਬਿਊਰੋ): ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਪੀ. ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ 1984 ਦੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਨੂੰ “ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ” ਕਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਜਾਨ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਿਆਨ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਸੌਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਤ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਿੱਤਾ।

ਸੀਨੀਅਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਇੱਕ ਗਲਤ ਤਰੀਕਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ (ਇੰਦਰਾ) ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਗਲਤੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਈ।” ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, “ਪਰ ਇਹ ਗਲਤੀ ਫੌਜ, ਪੁਲਿਸ, ਖੁਫੀਆ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫੈਸਲਾ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਦੇ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾ ਸਕਦੇ।”

ਸਾਬਕਾ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੌਜ ਨੂੰ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੌਜੀ ਅਫਸਰ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਗਲਤ ਤਰੀਕਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਅਸੀਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖ ਕੇ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਦਿਖਾਇਆ।”

ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਚਿਦੰਬਰਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਜਾਂ ਵੱਖਵਾਦ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਇਸਦੀ ਮਾੜੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੇਰੇ ਦੌਰਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖਵਾਦ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਾਅਰਾ ਲਗਭਗ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਇੱਥੇ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਹੈ।”

ਚਿਦੰਬਰਮ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।