ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰੱਬ ਵੀ ਨਾ ਬਖਸ਼ਿਆ, ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ ‘ਚ ਨਕਲੀ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ
ਕੱਟੜਾ (ਵੀਓਪੀ ਬਿਊਰੋ) ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਚੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਟਕਸਾਲ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਹਾੜੀ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ ਟਨ ਭੇਟਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਅਖੌਤੀ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ 5-6% ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਚਾਂਦੀ ਸੀ, ਬਾਕੀ ਕੈਡਮੀਅਮ ਅਤੇ ਲੋਹਾ ਸੀ – ਉਹ ਧਾਤਾਂ ਜੋ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮੁੱਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ET ਨੇ ਸੀਨੀਅਰ ਟਕਸਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ।
ਸੰਭਾਵੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਤੀਰਥ ਬੋਰਡ ਨੇ ਮਿਆਰੀ ਪਿਘਲਾਉਣ ਅਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਲਈ ਲਗਭਗ 20 ਟਨ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਚਾਂਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਟਕਸਾਲ ਨੂੰ ਭੇਜੀ, ਤਾਂ ਪਰਖ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵਜਾ ਦਿੱਤੀ। ET ਦੁਆਰਾ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟਕਸਾਲ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਰਾਈਨ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ ₹500-550 ਕਰੋੜ ਦੀ ਚਾਂਦੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਰਖਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਚਾਂਦੀ ਸਿਰਫ ₹30 ਕਰੋੜ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਬਦਲ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹਨ। ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹275,000 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਕੈਡਮੀਅਮ – ਇੱਕ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੀ ਧਾਤ ਜਿਸਨੂੰ ਨੰਗੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਚਾਂਦੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ – ਸਿਰਫ ₹400-500 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਦਾ ਹੈ, ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਕੈਡਮੀਅਮ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਖਪਤਕਾਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਊਰੋ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਾਰਸੀਨੋਜਨਿਕ ਗੈਸਾਂ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
